Facta principalia
Inter annos 2015 et 2050, proportio incolarum mundi supra annos sexaginta fere duplicabitur, a 12% ad 22%.
Anno 2020, numerus hominum sexagenarius et maior natu pueros minores quinque annos natos superabit.
Anno 2050, octoginta centesimae seniorum in terris humilis et mediocris reditus habitabunt.
Celeritas senescendi incolarum multo velocior est quam in praeterito.
Omnes nationes magnis provocationibus obviam eunt ut systemata sua sanitaria et socialia parata sint ad hanc mutationem demographicam quam maxime utendum.
Conspectus
Homines toto orbe diutius vivunt. Hodie plerique homines usque ad sexagesimum annum et ultra vivere possunt. Omnis terrarum natio incrementum et magnitudinis et proportionis seniorum incolarum experitur.
Anno MMXXX, unus ex sex hominibus in mundo erit sexaginta annos natus vel plus. Hoc tempore pars incolarum sexaginta annos natorum et plus ab uno miliardo anno MMXX ad 1.4 miliarda augebitur. Anno MML, numerus hominum sexagenarum et maiorum in mundo duplicabitur (2.1 miliarda). Numerus hominum octogenariorum vel maiorum inter annos MMXX et MML triplicari expectatur, ad 426 miliones perveniens.
Dum haec mutatio distributionis incolarum cuiusque terrae ad aetates seniores – quae senescentia incolarum appellatur – in terris divitibus coepit (exempli gratia in Iaponia 30% incolarum iam plus quam sexaginta annos nata est), nunc terrae humilis et mediae reditus maximam mutationem experiuntur. Anno 2050, duae tertiae partes incolarum mundi plus quam sexaginta annos natae in terris humilis et mediae reditus habitabunt.
Senescentia explicata
In plano biologico, senescentia ex effectu accumulationis variae laesionis molecularis et cellularis per tempus oritur. Hoc ad gradatim decrementum capacitatis physicae et mentalis, ad augendum periculum morborum et tandem ad mortem ducit. Hae mutationes neque lineares neque constantes sunt, et tantum leviter cum aetate personae in annis coniunguntur. Diversitas quae in aetate provectiore visa est non est fortuita. Ultra mutationes biologicas, senescentia saepe cum aliis transitionibus vitae coniungitur, ut cum otio, migratione ad domicilia magis idonea, et morte amicorum et sociorum.
Conditiones valetudinis communes cum senectute coniunctae
Inter affectiones communes in aetate provectiore sunt auditus amissio, cataractae et errores refractivi, dolor dorsi et colli et osteoarthritis, morbus pulmonalis obstructivus chronicus, diabetes, melancholia et dementia. Dum homines senescunt, magis propensi sunt ad plures affectiones simul experiendas.
Aetas provectior etiam insignitur emergentia plurium statuum sanitatis complexorum, quae vulgo syndroma geriatrica appellantur. Saepe sunt consequentia multiplicium factorum subiacentium et includunt fragilitatem, incontinentiam urinariam, casus, delirium et ulcera decubitus.
Factores qui sanam senescentem afficiunt
Vita longior secum offert opportunitates, non solum senioribus eorumque familiis, sed etiam societatibus totis. Anni additi occasionem praebent novas actiones persequendi, ut educationem ulteriorem, novam professionem, aut studium diu neglectum. Seniores etiam multis modis familiis et communitatibus suis conferunt. Attamen magnitudo harum opportunitatum et contributionum magnopere ab uno factore pendet: valetudine.
Indicia suggerunt proportionem vitae in bona valetudine late constantem mansisse, quod significat annos additos in mala valetudine esse. Si homines hos annos vitae additos in bona valetudine experiri possunt et si in ambitu favente vivunt, facultas eorum agendi res quas aestimant parum differet ab ea hominis iunioris. Si hi anni additi a detrimentis capacitatis physicae et mentalis dominantur, consequentiae pro senioribus et pro societate magis negativae sunt.
Quamquam quaedam variationes in valetudine seniorum geneticae sunt, pleraeque tamen ex ambitu physico et sociali hominum oriuntur – inter quas domus, vicinitates et communitates, necnon ex notis personalibus – ut sexu, origine, aut statu sociooeconomico. Ambitus in quibus homines pueri vivunt – vel etiam fetus crescentes – una cum notis personalibus, effectus diuturnos in modum quo senescunt habent.
Ambitus physici et sociales valetudinem vel directe vel per impedimenta vel incitamenta quae occasiones, decisiones et mores salutares afficiunt, afficere possunt. Mores salubres per totam vitam conservando, praesertim victu aequilibrato vescendo, exercitatione physica regulari utendo et abstinendo ab usu tabaci, omnia haec conferunt ad periculum morborum non communicabilium minuendum, ad capacitatem physicam et mentalem augendam et ad dependentiam a cura differendam.
Ambientes physici et sociales adiuvantes etiam homines sinunt facere quae eis curae sunt, quamvis capacitatis iactura sit. Praesentia aedificiorum publicorum et vecturae tuta et accessibilium, necnon locorum ubi facile ambulatur, exempla sunt ambienterum adiuvantium. In responsione salutis publicae ad senectutem evolvenda, interest non solum considerare modos individuales et ambientales qui damna cum aetate provectiore coniuncta minuant, sed etiam eos qui recuperationem, adaptationem et incrementum psychosociale confirmare possint.
Difficultates in respondendo ad senescentem populationem
Non est homo senior typicus. Quidam octogenarii facultates physicas et mentales similes multis triginta annorum habent. Alii homines significantes detrimentos capacitatum multo iuniores aetatibus patiuntur. Responsum salutis publicae comprehensivum hanc latam varietatem experientiarum et necessitatum seniorum tractare debet.
Diversitas quae in aetate provectiore videtur non fortuita est. Magna pars ex ambitu physico et sociali hominum et ex impactu horum ambituum in eorum opportunitates et mores sanitarios oritur. Relatio quam cum ambitu nostro habemus a notis personalibus, ut familia in qua nati sumus, sexu et origine ethnica, distorquetur, quod ad inaequalitates in salute ducit.
Seniores saepe pro fragilibus aut dependentibus et oneri societati habentur. Periti salutis publicae, et societas tota, has aliasque opiniones de aetate affectivas tractare debent, quae ad discriminationem ducere, modum quo rationes publicae formantur et occasiones quas senioribus praesto sunt ad sanam senectutem experiendam afficere possunt.
Globalizatio, progressus technologici (e.g., in vectura et communicatione), urbanizatio, migratio et mutationes normarum generum vitas seniorum modis directis et indirectis afficiunt. Responsum salutis publicae has inclinationes praesentes et futuras considerare et rationes publicas congruenter formare debet.
Responsum OMS
Conventus Generalis Nationum Unitarum annis 2021–2030 Decennium Senectutis Sanae declaravit et OMS rogavit ut exsecutionem duceret. Decennium Senectutis Sanae est collaboratio globalis quae gubernationes, societatem civilem, agentias internationales, peritos, academias, media et sectorem privatum per decem annos actionis coniunctae, catalyticae et collaborativae ad vitam longiorem et salubriorem promovendam coniungit.
Decennium innititur Strategiae Actionisque Globalis OMS et Rationi Actionis Internationali Matritensi Nationum Unitarum de Senescentia et exsecutionem Agendae 2030 Nationum Unitarum de Progressu Sostenibili et Finum Progressionis Sostenibilis sustinet.
Decennium Senectutis Sanae (2021–2030) intendit iniquitates valetudinis minuere et vitas seniorum, familiarum eorum et communitatum emendare per actionem communem in quattuor locis: mutando modum quo cogitamus, sentimus et agimus de aetate et discriminatione discriminatoria; evolvendo communitates modis qui facultates seniorum foveant; praebendo curam integratam personae centratam et officia sanitatis primaria senioribus respondentia; et praebendo senioribus qui eis indigent aditum ad curam diuturnam qualitatem praestantem.
Tempus publicationis: Nov-XXIV-MMXXI
